Nieuws

Watertoren te Katwijk

7 juni 2010
door J. Jansen
Conserf Monumenten Adviesbureau

Locatie: Terrein Dunea, Cantineweg 19 A, Katwijk

Op 1 maart 2010 is gestart met de restauratie van de watertoren te Katwijk. Aan deze restauratie is een lange periode van voorbereiding vooraf gegaan. En nog steeds moeten er keuzes gemaakt worden aangaande de uit te voeren werkzaamheden.

De watertoren verkeert in een aanmerkelijk slechtere staat dan vooraf was verwacht. Eind jaren zeventig is er groot onderhoud uitgevoerd aan de toren. Nu blijkt dat dit werk niet naar de huidige maatstaven is uitgevoerd.

Dunea heeft opdracht verstrekt om de restauratie in gang te zetten. Op 1 maart is men begonnen met de opbouw van de steiger. Bij de eerste inspectie bleek dat de toren voor wat betreft het muurwerk (constructief) en de gietijzeren ramen in een slechte staat verkeert. Door constructiebureau Concretio is een berekening gemaakt waaruit blijkt dat er een geringe kans op bezwijken is ontstaan die wordt veroorzaakt door de weersinvloeden (kustgebied). Daarop is besloten om de toren door middel van het aanbrengen van een schoorconstructie te verstevigen. Deze constructie is in april aangebracht.

Muurwerk
Men is nu bezig met het uithakken van het zeer slechte voegwerk. Alle losse stenen in het muurwerk ter plaatse van muurdammen, de togen ter hoogte van het waterreservoir en de scheuren worden verwijderd. Het oproestende ijzerwerk van gevelankers en ringankers wordt vrijgehakt. Na deze werkzaamheden wordt het muurwerk alleen met water onder een zeer lage druk gereinigd. In het verleden is het muurwerk zeer zwaar gestraald waardoor de bakhuid en de natuurlijke patinalaag van de bakstenen zijn verdwenen. Hierdoor zijn de stenen zeer poreus geworden. Het voegwerk en het muurwerk worden geheel hersteld. Het gaat om ± 15.000 stenen die opnieuw ingeboet moeten worden.

Gietijzeren ramen
In de jaren zeventig zijn de gietijzeren ramen voorzien van Lexan (kunststof beglazing). Deze beglazing is zeer slecht en geheel dof geslagen. De gietijzeren ramen verkeren in een zeer slechte staat. Na veel overleg is besloten de gietijzeren ramen in de originele staat terug te brengen. Dat betekent dat er van de ramen een mal gemaakt moet worden. Deze mal wordt afgedrukt in een zandpakket. Er komen dan vier mallen op elkaar te liggen, deze worden verzwaard met gewichten, en vervolgens worden de ramen gegoten. Er kunnen per dag vier ramen gegoten worden, er zijn 64 ramen te gieten en nog vier roosvensters. Na het gieten krijgen de ramen een roestwerende behandeling en worden ze voorzien van beglazing. Dit is een simpele omschrijving van een zeer bijzonder en kostbaar proces. Waarschijnlijk zullen in de eerste week na de bouwvak de eerste nieuwe ramen worden geplaatst.

Bijgebouwen
Tegen de toren zijn twee bijgebouwen geplaatst: een dienstwoning en een pompgebouw. Deze worden na de bouwvak ook gerestaureerd. In een later bericht meer hierover.