NWS prijs

Watertorenprijs 2006

Het bestuur van de Nederlandse Watertoren Stichting (NWS) kent eens in de twee jaar de Watertorenprijs toe aan de eigenaar of de gebruiker van een watertoren die recent op een uitstekende en/of originele wijze een nieuwe bestemming heeft gekregen. De prijs bestaat behalve uit de eer en een plaquette uit een bedrag van €1.000.

Het bestuur van de NWS heeft besloten de Watertorenprijs 2006 toe te kennen aan de heer A. de Wit, eigenaar van de watertoren van Moordrecht. Eric Scholman van het architectenbureau RPHS ontwierp een prachtige ruimtelijke woning in de schacht van de toren.

Eerdere bekroningen
De prijs is in 1994 voor de eerste maal toegekend. De winnaar was de Culturele Raad Vlissingen voor het centrum voor hedendaagse kunst, dat gevestigd is in de watertoren te Oost-Souburg. In 1995 kreeg de Stichting Behoud Watertoren Schoonhoven de prijs, in 1996 werd de prijs toegekend aan mevrouw M.H.M. Beetstra voor de restauratie van de watertoren in Zaltbommel en in 1997 werd ze gewonnen door de Stichting De Watertoren uit ’s Hertogenbosch. De Watertorenprijs 1998 is toegekend aan de heer Henk Greydanus, die de watertoren in Sneek als kantoor van zijn bedrijf Greydanus Communicatie in gebruik heeft genomen. In 1999 was de heer Arjan de Pagter de gelukkige. Hij heeft op een voorbeeldige manier de toren in Middelburg in een woning veranderd en het achter de toren gelegen pompstation in zijn eigen kantoor. Voor het ontwerp tekende Ben Gillissen van het architectenbureau Rothuizen, van Doorn en 't Hooft. De watertorenprijs 2000 ging naar de toren in Kwadijk die begin 1997 verkocht werd aan de heer en mevrouw Speeckaert. Hun plan voor een woning in de toren werd gemaakt door de Belgische architecten Christine Remen en Hendrik Tytgat. In 2002 ontving 'Noordwestzes architecten en ontwerpers' de prijs voor de herbestemming van de watertoren van Alkmaar. Niko Hoebe was de inspirator en Lody Trap de architect van deze inspirerende herbestemming. In 2004 kende het bestuur van de NWS de Watertorenprijs 2004 toe aan Walter Juijn en Beatrijs Wouterse, de eigenaren van de watertoren van Soest. Ze kregen de prijs vanwege de overtuigende wijze waarop deze toren werd verbouwd tot woning. De samenwerking van de opdrachtgevers met Zecc-architecten uit Utrecht leverde een fantastische woning op die volledig recht doet aan de kwaliteiten van de bestaande toren.

Criteria
De prijs gaat naar de beste gerealiseerde herbestemde watertoren. Het bestuur van de NWS selecteert de winnende toren op grond van een viertal criteria. Deze werden ontwikkeld om de kwaliteit van een herbestemmingplan te kunnen vaststellen. De watertoren van Moordrecht voldoet het best aan deze criteria van de torens die in de afgelopen jaren een nieuwe bestemming kregen. Gelet wordt op de volgende elementen: of de bestaande kwaliteiten gerespecteerd worden; of het herbestemde bouwwerk een passende huisvesting biedt voor de nieuwe functie; of er sprake is van een toegevoegde kwaliteit die berust op de combinatie van oud en nieuw en tenslotte op de duurzaamheid van de herbestemming.

Het respecteren van de bestaande kwaliteiten
De toren van Moordrecht werd in 1921 ontworpen door P.D. Stuurman ten behoeve van de Koninklijke Verenigde Tapijtfabriek (KVT). Ze domineert het silhouet van Moordrecht door haar grote hoogte die nog versterkt wordt door de ligging boven op de dijk. Tot 1970 werd de toren behalve voor de KVT tevens gebruikt ten behoeve van de drinkwatervoorziening van Moordrecht. De toren bevatte maar een klein reservoir met een inhoud van 100 m3. De onderbouw bood plaats aan een complete waterzuiveringsinstallatie die ontworpen werd door de firma Oskar Kary en Co uit Bremen. De installatie besloeg vijf verdiepingen die in hoogte variëren van 7,5 meter tot 2,5 meter. In 1987 verloor de toren ook haar functie voor de tapijtfabriek. De installaties en het reservoir werden uit de toren verwijderd, de glas in lood ramen werden vervangen. In 1990 sluit de fabriek definitief haar deuren. In 1992 koopt de kunstenaar A. de Wit de toren. De eerste verdieping had hij al enige tijd in gebruik als atelier. Op de begane grond is een expositieruimte ingericht. Met de herbestemming tot woning van de schacht worden de kwaliteiten zoals die op
dat moment aanwezig zijn gerespecteerd. Door het karakteristieke silhouet blijft Moordrecht vanuit de wijde omtrek herkenbaar en de bakstenen schil wordt met zorg geconserveerd. Door in het herbestemmingsplan een verwijzing op te nemen naar de glas in lood ramen die de toren in vroegere jaren sierden en waaraan de toren een intrigerende uitstraling dankte, had dit aspect nog aan kwaliteit kunnen winnen.

Herbestemde bouwwerk biedt een passende huisvesting voor de nieuwe functie
De grote open ruimte in de schacht van de toren in combinatie met de aanwezigheid van voldoende ramen in de gevel maken de toren al zonder grote ingrepen in het uiterlijk bruikbaar voor het huisvesten van verblijfsfuncties. Door in de open ruimte verschillende losse volumes op te nemen waarin de woonfuncties zijn ondergebracht wordt op ontspannen wijze een driedimensionaal woonlandschap in de watertoren gerealiseerd. Dit levert een zeer bruikbare woonruimte op.

Toegevoegde kwaliteit die berust op de combinatie van oud en nieuw
Een herbestemming kan een bijzondere meerwaarde krijgen als de combinatie van bestaand gebouw en nieuwe functie inspireert tot bijzondere oplossingen. In Moordrecht bestaat de toegevoegde kwaliteit uit de ruimtelijkheid van de woning. Daardoor blijft de oorspronkelijke ruimtelijkheid in de schacht van de watertoren ervaarbaar. Tegelijkertijd vormt deze ruimtelijkheid de basis voor de kwaliteit van de woning die zich in de schacht bevindt. De verschillende onderdelen van de woning vormen afwisselend intieme plekken en ruimten van waaruit men de verre omtrek overziet.

Duurzaamheid van de herbestemming
Zowel in bouwtechnische zin als in economisch opzicht werd een solide oplossing gerealiseerd.